ÖRTÜ ALTI MUZ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE

HIGRO 25-420 POTASYUM THIOSULFAT – 0.0.51 DAMLAMAYA UYGUN POTASYUM UYGULAMASININ MUZ MEYVE PARMAKLARININ KALINLAŞMASINA ETKİSİNİN KARŞILAŞTIRMASI *

 

 

Bünyamin KOZAK

Ziraat Yüksek Mühendisi

 

ÖZET 

Örtü altı muz yetiştiriciliğinde Higro 25-420 Potasyum Thiosulfat – 0.0.51 damlamaya uygun Potasyum uygulamasının muz meyve parmaklarının kalınlaşmasına etkisi araştırılmıştır.

Araştırma bulgularına göre; Higro 25-420 Potasyum Thiosülfat uygulaması, 0.0.51 damlamaya uygun Potasyum uygulamasına göre muz meyve parmaklarının kalınlaşmasına uygulama süresi olan 30 günlük süre içerisinde % 40 daha fazla kalınlaşma etkisi gösterdiği belirlenmiştir.  

Gübrelemede, hasat zamanının erkene alınması isteniyorsa Higro 25-420 Potasyum Thiosülfat formülasyonunda potasyumlu gübrelerin kullanılması önerilebilir.

 

Giriş

Ülkemizde muz üretimi hızla artmaktadır. Hasad zamanının aylara yayılması önem kazanmaktadır. Bu zamanı ayarlamada bazı uygulamaların etkisinin bilinmesine ihtiyaç vardır. Bu nedenle hasad zamanını geciktirecek veya öne alacak uygulamaların neler olabileceği konusunda çalışmalar yapılmalıdır.

Muz bitkisinde potasyum meyve kalitesi ve verim ile çok yakından ilişkilidir. Potasyum eksikliği meyve yoğunluğunu ve kalitesini düşürmektedir. Potasyum alım hızının artması veya azalması hem hasad zamanını etkilemekte, hem de meyve kalitesini azaltmakta veya artırmaktadır. Potasyum meyve kalitesi ile birlikte meyveye tad ve lezzet sağlaması, meyve lezzetinde artışlar yaratması yönünden çok önemlidir. Potasyumu yeteri kadar almış olan meyvelerin kokuları, damakta bıraktığı tad ve ağız içinde yoğunlaştırılmış krem gibi ezilerek dağılması çok belirgindir. Potasyumu yeterli alamayan muz parmaklarındaki koku, damakta bıraktığı tad tatmin edici değildir. Potasyum eksikliği olan meyveler ağızda kepekli ekmek gibi kolayca dağılır. Potasyum elementi içeriği yetersiz olan muz meyveleri suyun üstünde yüzerken, potasyum elementini yeteri kadar almış olan muz meyveleri suyun yüzeyinden  aşağıya doğru çökmektedir. Yani yoğunlukları artmaktadır.

Bu çalışmanın amacı örtü altı muz yetiştiriciliğinde Higro 25-420 Potasyum Thiosulfat  ile 0.0.51 damlamaya uygun Potasyum uygulamasının muz meyve parmaklarının kalınlaşmasına etkisinin araştırılmasıdır.

 

Materyal ve metod

Uygulama, Mersin İli Anamur İlçesi Kalınören mevkiinde her tarafı çift katlı plastik örtülü (aralarında 3-5 cm boşluk bırakılmış), yanları 5 metre yüksekliğinde, tünel tipi bir serada yapılmıştır. Toprak, alüvyal ve drenaj sorunu olmayan, organik madde düzeyi % 3,4 olan siltli tınlı bir bünyeye sahiptir. Uygulamanın yapıldığı muz çeşidi uzun boylu williams adı verilen muz çeşididir. Bu çeşit bölgede yeni yeni yaygınlaşmaktadır. Doku kültürü ile üretilen fidanlardandır. Seraya dikim tarihleri 20-25 kasım 2003 tarihleridir. Fidanlar dikildiklerinde 15-20 cm boyunda ve ortalama 12-13 ncü yapraklarını çıkarmış durumdadır. Bu çeşit, bölgede yaygın olan kısa boylu dwarf cavendish çeşidinden 1,5 - 2 metre kadar daha uzun bir gövde yapısına sahiptir. Orta boylu çeşit (Grand Nain) gibi uzun parmak yapısına sahip, sağlıklı kök gelişimi, geniş gövde kuturu, sağlıklı kasım-aralık doğumu, nematod ve kök çürüklüğüne karşı dirençlidir. Bahçede kullanılan otomasyon sistemi ile sıcaklık ve nem düzeyi sürekli kontrol altına alınmaya çalışılmıştır. Ocak-Mart arasındaki dönem hariç sıcaklık  15 derecenin altına indirilmemiş, 35 derecenin üstüne çıkarılmamaya çalışılmıştır. Gelişme dönemi boyunca tesbit edilen en düşük sıcaklık 4, en yüksek sıcaklık ise 36 derecedir. Her iki durumda da otomatik olarak devreye giren sisleme sistemi ile sıcaklık düşürülmüş veya artırılmıştır. Ayrıca alın ve yan pencereler belli saatlerde açılıp kapatılarak ortam nemi de % 50 nin altına indirilmemiştir. Dekara uygulanan gübre miktarı dekara saf madde olarak 60 kg azot, 40 kg fosfor ve 200 kg potasyum hesabı üzerinden yapılmıştır. Yapılan toprak analizi ile toprakta bulunan fosfor ve potasyum seviyesi hesaplamaya dahil edilmiştir. Toprak pH sını düşürmek için taban gübrelemesi döneminde toprağa toz kükürt uygulaması yapılmıştır.

Deneme, Higro 25-420 Potasyum Thiosulfat ve 0.0.51 damlamaya uygun Potasyum gübresi olmak üzere 2 varyant ve 3 tekerrürlü olarak düzenlenmiştir. Her varyant 3 adet muz bitkisi içermektedir. Birinci varyanta uygulanan Higro 25-420 Potasyum Thiosülfat diğer uygulamalara ek olarak haftada 2 kere dekara 7 kg dozda sulama süresince ( saf potasyum miktarı 1750 gr), 0.0.51 damlamaya uygun Potasyum  gübresi de yine diğer uygulamalara ek olarak haftada 2 kere dekara 3,5 kg dozda sulama süresince (saf potasyum miktarı 1750 gr) uygulanmıştır. Her varyantta seçilen 3 ağacın hevenklerinin 7, 9 ve 11. taraklarındaki soldan ikinci parmaklarının ortasındaki çevre uygulama öncesi ve uygulama bitiminden 2 gün sonra yani uygulama başlangıcındaki ölçümden tam 30 gün sonra plastik mezro ile ölçülmüştür.

Araştırma Bulguları

Higro 25-420 Potasyum Thiosülfat ile beslenen varyantta uygulama başlangıcında meyve parmağı çevresi ortalama 8.08 cm, uygulamadan 30 gün sonra 9.23 cm bulunmuştur. 0.0.51 damlamaya uygun potasyum uygulanan varyanttaki uygulama başlangıcında meyve parmağı çevresi 8.50 cm,  uygulamadan 30 gün sonra 9.38 cm bulunmuştur. Higro 25-420 Potasyum Thiosülfat uygulanan varyantta 30 gün içinde meyve parmağı çevresi büyümesi % 14 olurken, 0.0.51 damlamaya uygun potasyum uygulamasında 30 gün içinde meyve parmağı çevresi büyümesi % 10 da olarak ölçülmüştür. En hızlı gelişme Higro 25-420 Potasyum Thiosülfat uygulanan varyantta bulunmuştur.

 

Yapılan ölçümler ve ortalamalar Çizelge 1. de verilmiştir.

 

Çizelge 1. Uygulama Öncesi ve Uygulamadan 30 gün sonra meyve parmakları çevresi ölçümleri

 

11.09.2004

11.10.2004

 

11.09.2004

11.10.2004

Higro 25-420 1.1.

8,50

11,00

0.0.51 1.1.

8,70

9,60

Higro 25-420 1.2.

8,90

9,50

0.0.51 1.2.

8,40

9,10

Higro 25-420 1.3.

8,40

9,20

0.0.51 1.3.

8,10

9,00

Higro 25-420 2.1.

8,20

9,80

0.0.51 2.1.

8,60

9,60

Higro 25-420 2.2.

7,70

8,80

0.0.51  2.2.

8,60

9,20

Higro 25-420 2.3.

7,40

8,10

0.0.51  2.3.

8,00

9,00

Higro 25-420 3.1.

8,00

9,00

0.0.51  3.1.

9,00

10,00

Higro 25-420 3.2.

8,00

8,70

0.0.51  3.2.

8,70

9,70

Higro 25-420 3.3.

7,60

8,50

0.0.51  3.3.

8,40

9,20

Ort

8,08

9,18

 

8,50

9,38

Değişim %                   14

                           10

Değişim farkı   %   40

 

Tartışma ve Sonuçlar

Deneme sonrası 30 gün içinde uygulamalar arasından % 40 lara varan oranda gelişme farklılıkları belirlenmiştir. Meyve gelişme döneminin ortalama 4 ay olduğu dikkate alınacak olursa ortaya çıkan bu % 40 lık gelişme farkının çok önemli olduğu ortadadır. Bu sonucun ortaya çıkmasında saf madde olarak potasyum miktarının aynı olmasına rağmen her iki preparatın formülasyonundaki farklılıklar etkili olmuştur. Bu tür farklılıkları üreticiler hasad zamanını düzenlemekte kullanabilirler. Bu ayarlama sırasında gübre maliyetlerinin de değerlendirilmesi yararlı olacaktır.

Hasad zamanını ayarlama piyasanın kontrolü yanında, soğuk ve riskli dönemlere girmeden ürünü nakite dönüştürme açısından önemlidir.

Sonuç olarak, Higro 25-420 Potasyum Tiosülfat formülasyonunda potasyum kaynakları kullanarak hasad zamanının öne alınabileceği anlaşılmıştır.


 

* Deneme çalışması